به گزارش شبکه اطّلاع‌رسانی «رهیاب»؛ نام «پزشک احمدی» در تاریخ معاصر ایران با یکی از تاریک‌ترین ابعاد حکومت رضاشاه گره خورده است؛ پزشکی که به‌جای ایفای نقش درمانگر، به ابزاری پنهان در مسیر حذف فیزیکی مخالفان سیاسی در زندان‌های پهلوی اول بدل شد. 

احمد احمدی، مشهور به پزشک احمدی، پزشک زندان و از عناصر مورد اعتماد شهربانی و دستگاه امنیتی دوران رضاشاه بود که در دهه ۱۳۱۰ شمسی، به‌ویژه در زندان قصر و بازداشتگاه‌های سیاسی، حضوری مؤثر و تعیین‌کننده داشت. 

بر پایه اسناد تاریخی و شهادت‌های برجای‌مانده، نقش پزشک احمدی صرفاً معاینه زندانیان نبود، بلکه در مواردی مأمور اجرای حذف «بی‌سر و صدا» ی مخالفان سیاسی می‌شد؛ حذف‌هایی که اغلب با تزریق مواد سمی یا ایجاد مرگ‌های ظاهراً طبیعی صورت می‌گرفت. 

نام پزشک احمدی با مرگ برخی از برجسته‌ترین چهره‌های سیاسی و فکری منتقد رضاشاه پیوند خورده است؛ چهره‌هایی که حذف آنان، بخش مهمی از پروژه تثبیت استبداد در آن دوره تلقی می‌شود. 

میرزا عبدالحسین تیمورتاش، وزیر دربار رضاشاه و از قدرتمندترین رجال سیاسی وقت، پس از مغضوب شدن در زندان جان باخت و بسیاری از منابع تاریخی، مرگ او را ناشی از دخالت مستقیم پزشک احمدی می‌دانند. 

سردار اسعد بختیاری، از رهبران نهضت مشروطه و چهره بانفوذ ایل بختیاری، دیگر فردی است که مرگش در زندان به‌طور گسترده مشکوک تلقی شد و نام پزشک احمدی در پرونده او نیز مطرح است. 

فرخی یزدی، شاعر، روزنامه‌نگار و نماینده مجلس، از صریح‌ترین منتقدان استبداد رضاشاهی بود که بنا بر روایت‌های مشهور، با تزریق هوا یا سم توسط پزشک احمدی در زندان به قتل رسید؛ روایتی که نماد خفقان فرهنگی آن دوران شد. 

این موارد تنها نمونه‌هایی از فهرست قربانیانی است که نام پزشک احمدی در پرونده مرگ آن‌ها ذکر شده و نشان می‌دهد حذف مخالفان، روشی سیستماتیک در ساختار قدرت پهلوی اول بوده است. 

استفاده از پزشک برای قتل زندانیان سیاسی، بیانگر استبداد امنیت‌محور رضاشاه است؛ حکومتی که کمترین تحملی نسبت به مخالفت نداشت و حذف فیزیکی را به‌عنوان یکی از ابزارهای کنترل سیاسی به کار می‌گرفت. 

مرگ‌های طراحی‌شده در زندان، به‌جای اعدام‌های علنی، نشان می‌دهد حکومت می‌کوشید هزینه اجتماعی و سیاسی سرکوب را کاهش دهد و از شکل‌گیری واکنش عمومی و موج اعتراضی جلوگیری کند. 

به‌کارگیری یک پزشک در فرآیند قتل، نماد فروپاشی اخلاق حرفه‌ای تحت فشار قدرت سیاسی است؛ جایی که نهادهای درمانی و تخصصی، به ابزار سرکوب و تثبیت استبداد تبدیل می‌شوند. 

 پزشک احمدی صرفاً یک فرد نبود، بلکه نماینده سازکاری بود که در آن قدرت مطلقه برای حذف مخالفان از هر وسیله‌ای بهره می‌گرفت؛ بازخوانی این تجربه، برای فهم خطرات استبداد و اهمیت استقلال نهادها ضروری است. 

انتهای خبر/